Netcongestie oplossingen

Netcongestie betekent dat het elektriciteitsnet vol is. Op zonnige of dagen met veel wind is er te veel stroomaanbod tegelijk op het net. Daardoor mogen organisaties met een grootverbruik aansluiting geen extra zonnestroom aan het net leveren.

Maar ook de stroomvraag kent soms pieken. Om dat te voorkomen, geeft de netbeheerder geen extra capaciteit om stroom af te nemen van het elektriciteitsnet aan organisaties. Dat is natuurlijk een groot probleem voor organisaties die meer elektriciteit nodig hebben, dan ze mogen afnemen van hun netbeheerder.

Netcongestie ontstaat doordat er op bepaalde momenten meer elektriciteit wordt gevraagd of teruggeleverd dan het elektriciteitsnet aankan. De kabels en transformatoren hebben een maximale capaciteit. Wanneer die capaciteit wordt overschreden, ontstaat er een ‘file’ op het net, vergelijkbaar met een snelweg waar te veel auto’s tegelijk gebruik van maken.

Deze overbelasting ontstaat zowel door een hoge vraag naar elektriciteit, bijvoorbeeld bedrijven die overdag op werkdagen veel energie gebruiken, als door een piek in het aanbod, zoals zonnepanelen die rond de middag grote hoeveelheden stroom terugleveren aan het net. Hoewel vraag en aanbod elkaar in theorie zouden kunnen compenseren, gebeurt dat in de praktijk niet. Beide energiestromen lopen via dezelfde kabels en transformatoren, maar in tegengestelde richtingen en op verschillende netlagen. Daardoor ontstaan er twee afzonderlijke knelpunten in plaats van balans.

Netbeheerders werken aan het verzwaren van kabels en transformatorstations om de capaciteit van het net te vergroten, maar dit is een complex en tijdrovend proces.

Netcongestie is een probleem omdat het de groei en verduurzaming van bedrijven direct belemmert. Wanneer een bedrijf wil uitbreiden of investeren in duurzame oplossingen, is daar vaak extra elektrisch vermogen voor nodig. Denk aan het aanschaffen van een elektrische bestelwagen om zero-emissiezones te kunnen betreden, het plaatsen van zonnepanelen om energiekosten te verlagen of het installeren van een nieuw lasapparaat of andere machines die veel stroom verbruiken.

Door netcongestie is deze groei vaak niet mogelijk. Zodra een bedrijf boven het gecontracteerde vermogen uitkomt, ontvangt het een officiële waarschuwing van de netbeheerder, zoals Liander, Enexis of Stedin. In sommige gevallen kan een bedrijf zelfs tijdelijk worden afgesloten van het net.

Het aanvragen van een zwaardere aansluiting biedt meestal geen snelle oplossing, omdat de uitbreiding van het elektriciteitsnet veel tijd kost. In de praktijk moeten bedrijven soms vijf tot tien jaar wachten voordat extra netcapaciteit beschikbaar komt, waardoor investeringsplannen en verduurzamingsdoelen worden uitgesteld.

Wanneer je van je netbeheerder (zoals Liander, Enexis of Stedin) een brief ontvangt dat je te veel stroom verbruikt, heb je te maken met netcongestie.

Vanaf dat moment moet je direct actie ondernemen. Je moet dan óf minder elektriciteit gebruiken, óf slimmer omgaan met je beschikbare vermogen.

Als je geen maatregelen neemt, kan de netbeheerder uiteindelijk je aansluiting afsluiten en zit je volledig zonder stroom.

Ook als je nog geen brief van je netbeheerder hebt ontvangen, kun je in de toekomst met netcongestie te maken krijgen. Zodra je bedrijf groeit, stijgt meestal ook de stroomvraag. Als je huidige aansluiting die groei niet aankan, loop je alsnog tegen beperkingen aan of ontvang je een waarschuwing van de netbeheerder.

Wil je weten of jouw bedrijf risico loopt, dan is het essentieel om je energiegebruik structureel te monitoren. Door je verbruik te meten krijg je inzicht in hoeveel stroom je daadwerkelijk gebruikt, hoeveel ruimte er nog beschikbaar is binnen je aansluiting en of je de limiet nadert. Met dat inzicht kun je tijdig maatregelen nemen en voorkomen dat groei of verduurzaming wordt afgeremd.

Sustendo kan je hierbij ondersteunen door je elektriciteitsaansluiting te monitoren en te adviseren over passende maatregelen, zodat je voorbereid bent op toekomstige beperkingen.

Ondanks netcongestie, kun je zeker nog verduurzamen als bedrijf! Wel dien je slim om te gaan met je elektriciteitsgebruik.

De meest effectieve oplossingen voor ondernemers tegen netcongestie zijn het verlagen van het energieverbruik, het slim aansturen van het energieverbruik en het opslaan van energie. Deze maatregelen verminderen de piekbelasting op de aansluiting en maken een bedrijf minder afhankelijk van een overvol elektriciteitsnet.

Het verlagen van het energieverbruik kan bijvoorbeeld door betere isolatie toe te passen, waardoor minder elektrische verwarming nodig is. Ook efficiëntere installaties en bewust energiegebruik dragen bij aan het verlagen van de totale belasting.

Daarnaast kan een energiemanagementsysteem (EMS) het stroomverbruik van apparaten automatisch aansturen. Zo’n systeem bepaalt welke installaties voorrang krijgen en schakelt andere tijdelijk uit om pieken te voorkomen. Een EMS kan bijvoorbeeld het opladen van een elektrische auto tijdelijk pauzeren wanneer productiemachines actief zijn, of zonnepanelen automatisch uitschakelen wanneer teruglevering niet mogelijk is. Voor meer informatie over een EMS verwijzen we naar de aparte toelichting hierover.

Het opslaan van energie is een derde effectieve maatregel. Met een batterij kan overtollige, bijvoorbeeld door zonnepanelen opgewekte, stroom worden opgeslagen op momenten dat teruglevering wordt geblokkeerd. Die opgeslagen energie kan vervolgens worden ingezet wanneer het bedrijf meer vermogen nodig heeft dan de aansluiting toelaat.

Voor een uitgebreide toelichting op deze en andere oplossingen voor netcongestie verwijzen we naar de publicatie Eerste Hulp Bij Netcongestie, waaraan Sustendo samen met andere experts heeft bijgedragen.

Ja, er zijn verschillende subsidies en regelingen beschikbaar voor oplossingen tegen netcongestie, waardoor groeien en verduurzamen makkelijker wordt, ook wanneer het elektriciteitsnet vol zit. Deze financiële ondersteuning verlaagt de investeringsdrempel voor maatregelen die piekbelasting verminderen of flexibiliteit vergroten.

Voorbeelden van landelijke regelingen zijn de Energie-investeringsaftrek (EIA) en MIA/Vamil. Deze regelingen bieden fiscale voordelen bij de aanschaf van onder andere isolatie, meet- en regelapparatuur en batterijsystemen. Daarnaast is er de Flex E-subsidie, die specifiek is gericht op bedrijven die door netcongestie worden beperkt. Deze regeling ondersteunt flexibiliteitsscans, haalbaarheidsstudies en investeringen in flexibiliteitsmaatregelen, zoals batterijen en slimme aansturing van processen. Meer informatie over deze regelingen is te vinden op de website van RVO. Naast landelijke regelingen bieden provincies en gemeenten in sommige gevallen aanvullende subsidies aan.

Wil je weten van welke regelingen jouw organisatie gebruik kan maken of heb je ondersteuning nodig bij de subsidieaanvraag? Vraag dan een energiegesprek aan.

Voordat je moet investeren in uitgebreide onderzoeken, wil je eerst weten hoe groot het probleem is en hoe kansrijk het is om maatregelen in te voeren. Wij zijn enthousiast over de NetruimteScan van MKB Nederland en Techniek Nederland. Neem eens een kijkje: www.netruimtescan.nl

WKK is de afkorting van Warmte Kracht Koppeling. Met zo’n installatie produceer je warmte en elektriciteit, op basis van bijvoorbeeld aardgas of biomassa. Dit is efficiënter dan apart warmte en apart elektriciteit produceren. Wanneer de installatie draait op aardgas of stookolie, is er geen sprake van schone energie. Je bespaart dus geen CO2.

Sommige installaties kunnen uitgesteld worden. Bijvoorbeeld een vriescel. Daarbij kan de koeling even uitgezet worden, om enkele uren later harder te draaien. Het vermogen van de koeling is dan gestuurd. Of laadpalen, die tijdelijk lager gezet worden. Op die manier kun je een piekvraag in je bedrijf voorkomen of verplaatsen. Of je kunt energiegebruik verschuiven naar tijdstippen met gunstige energietarieven.